Teoretycznie mogą być świetnym narzędziem pozwalającym ocenić czy kupowane mieszkanie jest rzeczywiście taką okazją, czy też energetyczną studnią bez dna. Świadectwa energetyczne, których obowiązek posiadania wprowadzony został w roku 2009 nie spełniają jednak pokładanych w nich nadziei. Przede wszystkim z powodu niskiego zainteresowania tak sprzedających jak i kupujących.

Dokładna liczba

- Od momentu wprowadzenia w Polsce systemu certyfikacji energetycznej wydano około 100 tys. tego typu dokumentów - mówi Aleksander Panek, Prezes Zrzeszenia Audytorów Energetycznych. 90% z nich wydano dla budynków mieszkalnych, w tym przede wszystkim dla nowo wybudowanych bloków i domów.

Zdaniem Marcina Piotrowskiego z Konfederacji Budownictwa i Nieruchomości liczba wystawionych certyfikatów jest wyższa, ponieważ każdy nowy budynek musi mieć świadectwo. W 2009 roku nowych domów oddano od użytku ponad 160 tys. Teoretycznie więc sukces jest. Jednak dopiero spojrzenie na rynek wtórny pokazuje, że z certyfikatami nie jest wcale tak dobrze.

Rynek wtórny bez zainteresowania

- Zainteresowanie wśród klientów jest bardzo niewielkie - przyznaje Jarosław Skoczeń z agencji nieruchomości Emmerson. Gdyby zapytać agentów pracujących z klientami, określiliby poziom znacznie bardziej dosadnie. Co więcej, sami podpowiadają klientom, co zrobić żeby uniknąć problemów - notariusze wpisują do umów paragraf, w którym kupujący przyznaje, że wie o braku świadectwa i że mu to nie przeszkadza.

- Rynek wtórny nie zareagował tak dobrze, jak rynek pierwotny, wiec mimo oczekiwań nie ma takiego parcia ze strony właścicieli do wykonywania świadectw, mimo że zgodnie z prawem jest obowiązek ich wykonywania - mówi Marcin Piotrowski - Jednoznaczny brak kary pociąga za sobą niefrasobliwe zachowanie - wyjaśnia - Ze szkodą dla przyszłych właścicieli, którzy kupują kota w worku . 

Dlaczego tak się dzieje?

Jedną z przyczyn jest opór spółdzielni mieszkaniowych, które certyfikatów wykonywać nie chcą. - Ludzie muszą robić to na własny koszt, a z tym są spore problemy - wyjaśnia Skoczeń. Dzieje się tak mimo, że certyfikat nie są tak drogie, jak na początku się obawiano - wykonanie jednego to koszty, w przypadku mieszkania, około 300 zł.

Zarówno Jarosław Skoczeń jak Marcin Piotrowski przyczyn niskiej popularności świadectw upatrują także w małej świadomości społecznej. To z kolei jest wynikiem kiepskiej akcji informacyjnej podejmowanej przez kolejnych odpowiedzialnych ministrów. - Nie było nacisku na informowanie o korzyściach z certyfikatów - mówi Piotrowski.

Nawet, jeśli ktoś jest dobrze poinformowany, może nie mieć świadomości po co świadectwo się wykonuje. Przykład - ankieta przeprowadzona przez firmę BuildDesk Polska wśród architektów. Prawie 100 proc. ankietowanych jest świadomych konieczności sporządzania charakterystyki energetycznej projektowanych budynków. Jednak co czwarty architekt nie widzi takiej potrzeby, choć jest w pełni świadomy ciążących na nim obowiązków. Ponadto, niemal 32 proc. z nich twierdzi, że nie są zadowoleni z obecnego kształtu przepisów.

Brak egzekucji prawa

Zdaniem Aleksandra Panka mała liczba przypadków wykonywania świadectw na rynku wtórnym, dla lokali przeznaczonych na wynajem lub sprzedaż wynika z braku sankcji za nieposiadanie certyfikatu.

- Gdyby ustawa weszła od razu z nakazem posiadania certyfikatu także przez lokale sprzedawane na rynku wtórnym, ludzie mieliby czas na przyzwyczajenie i oswojenie. Tak jednak się nie stało - przypomina Jarosław Skoczeń. Dlaczego? - Być może był to strach przed posądzeniem o próbę wyciągnięcia pieniędzy, a właśnie zaczynał się kryzys - dodaje. - To był zły krok, bo certyfikat, nie jest dla urzędnika, ale dla kupującego mieszkanie - uzupełnia Skoczeń.

- Samo świadectwo, bez wytłumaczenia po co się je wykonuje, może być odebrane jako kolejna próba wyłudzenia pieniędzy - przyznaje Marcin Piotrowski. Z drugiej strony zaznacza, że klimat dla świadectw jest zdecydowanie lepszy niż 2 lata temu, kiedy badania pokazywały, że aż 80 proc. osób nie ma pojęcia czym świadectwa są.

Przydatne informacje

Z certyfikatami jest jeszcze inny problem. Zdaniem specjalistów obowiązujące w Polsce świadectwa są bardzo płytkie i nie zawierają tak dużej ilości informacji jak te wprowadzone na zachodzie. W innych krajach europejskich mieszkanie o takim samym standardzie, w tej samej dzielnicy, ale z dobrą charakterystyką energetyczną może być nawet o 20 proc. droższe od innych.

Różnica w cenie bierze się ze świadomości przyszłych korzyści, jakie może odnieść posiadacz lokalu o wysokiej sprawności energetycznej. To właśnie świadectwo pozwala przeprowadzić symulację zużycia energii, a co za tym idzie - kosztów ogrzewania. To po pierwsze. Po drugie - wystawiający świadectwo mają obowiązek umieszczenia w nim zaleceń, których wypełnienie poprawi charakterystykę energetyczną budynku, a więc obniży koszty jego eksploatacji. Innymi słowy, kupujący mieszkanie czy dom wie od razu jakie inwestycje będzie musiał zrobić i ile będą go kosztować. Taka wiedza może być bezcenna, a z pewnością warta wydatku rzędu kilkuset złotych.

Idą zmiany - dobre dla wszystkich

Certyfikat może być pomocny przy ocenie zdolności kredytowej. Bankowcy już zauważają, że dzięki tym dokumentom można swobodnie operować zdolnością i promować ludzi, którzy chcą mieszkać w budynkach lepszych i tańszych w eksploatacji, a co za tym idzie - o lepszej zdolności kredytowej.

Dla tych, którzy nadal nie planują wykonywać certyfikatów zła wiadomość: już wkrótce Unia Europejska znowelizuje odpowiednią dyrektywę. Każdy kraj będzie zobowiązany do wprowadzenia rozwiązań umożliwiających stosowanie skutecznych kar wobec tych, którzy certyfikatów mieć nie będą. Jak mówi Marcin Piotrowski: - Nawet jeśli system dziś nie jest jeszcze szczelny, to będzie szczelny wkrótce. Z korzyścią dla nas wszystkich .




Źródło: www.banier.pl