Oszczędności w ogólnym bilansie energii mogą być jeszcze bardziej znaczące w przypadku budynków użyteczności publicznej, takich jak sklepy, biura czy szkoły, gdzie oświetlenie ma bardziej znaczący udział w bilansie energii elektrycznej (często około 50 %). Duże potencjalne możliwości oszczędzania energii elektrycznej są możliwe do osiągnięcia w układach oświetlenia dróg i oświetleniu obiektów przemysłowych.

Oszczędności w zużyciu energii elektrycznej na oświetlenie, można uzyskać poprzez następujące działania:
- wymiana tradycyjnych źródeł światła (żarówki, świetlówki) na energooszczędne (świetlówki kompaktowe, sodówki),
- dobór właściwych do zastosowania źródeł światła,
- montaż właściwych opraw oświetleniowych,
- przestrzeganie warunków czystości opraw,
- montaż urządzeń automatycznego włączania i wyłączania oświetlenia,
- montaż urządzeń do regulacji natężenia oświetlenia w pomieszczeniach,
- zastąpienie oświetlenia ogólnego oświetleniem ogólnym zlokalizowanym,
- właściwym wykorzystaniem naturalnego światła dziennego.

Parametrem charakteryzującym efektywność przetwarzania energii elektrycznej na świetlną jest tzw. skuteczność świetlna. Wyraża ona stosunek strumienia świetlnego emitowanego (strumień świetlny mierzony jest w lumenach [lm]) do mocy elektrycznej pobieranej przez źródło światła (mierzonej w watach [W]).

Kolejny ważny problem w tej dziedzinie dotyczy doboru właściwych źródeł światła do zastosowań. Z danych zawartych w powyższej tablicy wynika, że źródła znacznie się między sobą różnią skuteczność świetlną i jest to jedna z podstawowych przesłanek, jaką należy się kierować wybierając źródło. Należy jednak pamiętać o pozostałych parametrach takich jak:
- czas od włączenia do osiągnięcia pełnej skuteczności świetlnej,
- wpływ częstości załączeń na trwałość,
- własności barwowe (temperatura barwowa oraz wskaźnik oddawania barw),
- możliwość pulsacji strumienia świetlnego,
- przystosowania źródeł do wybranych typów opraw oświetleniowych,
- konieczność zastosowania właściwego obwodu zasilania,
- cena.

W przypadku standardowych zastosowań do oświetlenia wnętrz wybór ogranicza się często do różnych typów żarówek i świetlówek. Najbardziej popularne działania energooszczędne polegające na wymianie źródeł to:
- wymiana żarówek na świetlówki kompaktowe (bez wymiany opraw oświetleniowych),
- wymiana świetlówek rurowych o średnicy 36 mm na świetlówki rurowe 28 mm (bez wymiany opraw oświetleniowych),
- zastosowanie układów wysokiej częstotliwości do zasilania świetlówek rurowych (konieczność wymiany układów zasilania, połączona najczęściej z wymianą opraw).

W przypadku oświetlenia zewnętrznego najbardziej popularne działania energooszczędne polegają na:
- wymianie rtęciówek na sodówki wysokoprężne przystosowane do pracy w oprawach do rtęciówek (bez wymiany opraw),
- wymianie rtęciówek na sodówki wysokoprężne (z wymianą opraw),
- wymianie tradycyjnych sodówek wysokoprężnych na sodówki "energooszczędne" (bez wymiany opraw- najczęściej wymagana wymiana układu stabilizującego),
- stosowanie sodówek niskoprężnych zamiast sodówek wysokoprężnych lub rtęciówek (konieczność wymiany opraw, często także słupów).

Pojawienie się na rynku energooszczędnych świetlówek kompaktowych, które mogą być montowane w tradycyjnych oprawach do żarówek, znacznie obniżyło koszty modernizacji instalacji oświetleniowej, eliminując konieczność wymiany opraw oraz stosowania specjalnych układów zasilania świetlówek. Atrakcyjność wymiany będzie prawdopodobnie rosła w przyszłości, gdyż wzrost cen energii elektrycznej będzie prawdopodobnie szybszy niż wzrost cen świetlówek kompaktowych. Rekomendując wymianę żarówek na świetlówki kompaktowe należy pamiętać o przeciwwskazaniach do stosowania świetlówek - nie mogą one pracować w układach o dużej liczbie załączeń i wyłączeń, gdyż znacznie obniża to ich trwałość oraz powoduje niepełne wykorzystanie ich skuteczności świetlnej przy krótkich czasach pracy (pełna skuteczność świetlna jest uzyskiwana po pewnym czasie od załączenia). Elektroniczne układy zasilania świetlówek wypierają obecnie na rynku rozwiązania tradycyjne i przesądzają o tym dodatkowe korzyści eksploatacyjne.

W układach z tradycyjnymi świetlówkami rurowymi także istnieją możliwości osiągnięcia znaczących oszczędności energetycznych. Zastosowanie układów wysokiej częstotliwości do ich zasilania pozwala oszczędzić 20 - 30 % energii elektrycznej, powodując jednocześnie podwyższenie komfortu użytkowania oświetlenia poprzez eliminację problemu pulsacji strumienia świetlnego, który bywa często uciążliwy. Układy wysokiej częstotliwości są także mniej kłopotliwe w eksploatacji i ich zastosowanie powoduje wydłużenie trwałości świetlówek.

Mała jest popularność w Polsce układów automatycznej kontroli oświetlenia. Mogą być to układy proste włączające i wyłączające oświetlenie (w zależności od tego, czy w pomieszczeniu ktoś się znajduje czy nie), lub układy bardziej skomplikowane funkcjonalnie, regulujące poziom oświetlenia sztucznego w zależności od natężenia oświetlenia naturalnego (skokowo lub w sposób płynny). Doświadczenia krajów rozwiniętych wykazały, że nie zawsze można polegać na ręcznej kontroli oświetlenia. Oświetlenie nie zawsze jest wygaszane w tych okresach czasu, gdy nie jest potrzebne - często prowadzi to do znacznego marnotrawstwa energii. Rekomendując zainstalowanie układów regulacji natężenia oświetlenia należy wybierać właściwy układ do zastosowanych źródeł światła (np. tylko niektóre źródła mogą być regulowane w sposób płynny). W warunkach krajowych są to ciągle układy dość drogie i powinno się je instalować tam, gdzie ich zastosowanie może być ekonomicznie uzasadnione osiągnięciem znaczących oszczędności energii elektrycznej.

źródło: www.audytor.epbd.pl