Docelowo powinny zostać uwolnione, ale na razie odpowiedzialne zwolnienie spółek obrotu z obowiązku zatwierdzania taryf nie jest jeszcze możliwe – uważa Mariusz Swora, prezes Urzędu Regulacji Energetyki

- Czy, o ile pozostanie Pan na stanowisku, to uwolni Pan od początku 2011 roku ceny detaliczne energii elektrycznej dla odbiorców z grupy taryfowej G, która obejmuje głównie gospodarstwa domowe?

- To ciągle nie jest jeszcze czas, żeby uwalniać ceny energii elektrycznej dla gospodarstw domowych. Docelowo powinny zostać uwolnione, ale na razie odpowiedzialne zwolnienie spółek obrotu z obowiązku zatwierdzania taryf nie jest jeszcze możliwe. Podtrzymuję swoje stanowisko, że pełne uwolnienie rynku będzie możliwe po spełnieniu trzech głównych warunków. Pierwszym z nich jest zmiana zasad działania rynku energii elektrycznej prowadząca do wzrostu płynności obrotu energią na rynku hurtowym i obiektywizacji wyceny energii elektrycznej.

Wydaje się, że zmiany idą tu w dobrym kierunku, a znowelizowana w marcu ustawa Prawo energetyczne poprzez wprowadzenie obowiązkowego handlu energią przez giełdę może w tym pomóc. Drugim warunkiem koniecznym do spełnienia jest zapewnienie ochrony odbiorcom, których nie stać na opłacenie rachunku, a trzecim warunkiem uwolnienia rynku jest wzmocnienie możliwości oddziaływania Prezesa URE na kształt relacji rynkowych oraz zachowania poszczególnych przedsiębiorstw energetycznych, w szczególności tych o znaczącej pozycji rynkowej. W obecnym stanie prawnym, po uwolnieniu cen energii, Prezes URE nie dysponowałby skutecznymi narzędziami, umożliwiającymi uzyskanie rzeczywistego wpływu na funkcjonowanie rynku energii elektrycznej i przeciwdziałanie zagrożeniom prawidłowego funkcjonowania mechanizmów konkurencji oraz bezpieczeństwa dostarczania energii elektrycznej.

Poza tym, należy również podjąć kroki przeciwdziałające dalszej monopolizacji rynku, a może nawet działania zmierzające do jego dekoncentracji - to już jest jednak rola Prezesa UOKiK. Jeżeli już jesteśmy przy strukturze rynku, to nadal widzę konieczność wydzielenia właścicielskiego operatorów systemów dystrybucyjnych, których rola w zakresie tworzenia warunków konkurencji i bezpieczeństwa dostaw jest podstawowa. Na funkcjonowanie rynku wpłynie też pozytywnie wdrożenie systemu inteligentnych sieci elektroenergetycznych.

- Czego Pana zdaniem brakuje w istniejących regulacjach ? Chodzi o przepisy tego typu, które zostały usunięte na etapie projektowania marcowej noweli prawa energetycznego, a na przykład dawały Prezesowi URE w szczególnych przypadkach prawo ustalania maksymalnej ceny sprzedaży energii elektrycznej?

- Chodzi mi o tego rodzaju rozwiązania, bo teraz w mojej ocenie brakuje przepisów, które umożliwiałyby skuteczne podejmowanie działań, mających na celu zapobieganie sytuacjom, w których przedsiębiorstwa energetyczne prowadzą działania zagrażające konkurencji na rynku. Krajowe regulacje prawne ciągle mają taki charakter jaki może mieć powinny, ale w sytuacji pełnej kontroli cen energii elektrycznej, czyli cen producentów, cen hurtowych i detalicznych, a takiej sytuacji w Polsce już dawno nie ma.

Powinna też zostać wzmocniona pozycja Prezesa URE, poprzez prawne gwarancje niezależności. Z jednej strony chodzi o niezależność personalną, z drugiej również o niezależność budżetową. Tego typu gwarancje wynikają z trzeciego pakietu liberalizacyjnego i powinny zostać unormowane w ustawie Prawo energetyczne.

- To jeszcze raz regulacje, czyli na jakim etapie jest postępowanie w sprawie Enionu mające wyjaśnić, czy spółka z rozmysłem utrudniała odbiorcom energii składanie wniosków o przyznanie bonifikat za energię niedostarczoną na początku roku wskutek awarii sieci?

- Postępowanie o ukaranie przedsiębiorstwa za odmowę wypłaty należnych odbiorcom bonifikat dobiega końca. Zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego wnikliwie badamy sprawę, musimy uwzględnić wnioski dowodowe przedsiębiorcy, co wpływa na czas trwania postępowania. Wiem, że jest bardzo duże zainteresowanie przebiegiem tego postępowania, ale przed jego zakończeniem nie mogę mówić o szczegółach. Natomiast nie ukrywam, że mamy odmienne poglądy na kwestie prawne, dotyczące obowiązku wypłaty bonifikat.


Rozmawiał Ireneusz Chojnacki
Źródło:www.energetyka.wnp.pl